Burlesque? What’s in a name

Burlesque

Burlesque is in oorsprong een podiumdans om te entertainen en het publiek te doen lachen, met een speels, uitdagend kantje. De oorsprong van het woord burlesque is burla, wat het Italiaans is voor ‘grapje’. Burlesque is geen dans met vaste pasjes en vaste muziekritmes, maar eerder een stijl waarbij alles draait om de kunst van het “teasen”, het verleiden!

Ieder kan burlesque op een andere manier omschrijven, deze kunstvorm heeft dan ook zeer veel veranderingen ondergaan in de afgelopen anderhalve eeuw.

In de jaren 1830-1840 ontstonden er volledige shows met dubbelzinnige en satirische humor, dans, zang, en goochelen. Deze burlesque shows waren een medium om te spotten met de hogere klassen van de maatschappij. Dit alles in gebeurde in gewaagde outfits, zeker ten opzichte van de Victoriaanse stijl van die tijd. Striptease was zeer uit den boze, maar tijdens deze shows durfden de artiesten hun enkel en pols ontbloot te laten zien en werden er nauw aansluitende pakjes gedragen die het de verbeelding wel heel gemakkelijk maakten.

Een bekende ster in de Victoriaanse burlesqueperiode was Lydia Thompson, die danste met haar British Blondes.

 

 

Rond 1920 werd striptease geïntroduceerd in burlesqueshows om een tegengewicht te bieden aan de opkomst van de radio en film, iets uitzonderlijks en gewaagd. De dagelijkse kledij werd korter en bloter dan de Victoriaanse kledingdracht. Zo werden ook de outfits van de dansers en acteurs nog korter en bloter. Er werd steeds verder gegaan in het strippen om volk te blijven trekken, tot er een wet ontstond in Amerika tegen publiekelijk naakt, ook in artistieke vorm. Om toch dezelfde populariteit te kunnen behouden werd er gestript tot bijzonder kleine G-strings en tepelpatches (pasties) met of zonder kwastjes . De gouden jaren van burlesque werden gekenmerkt door gigantische props/rekwisieten, extravagante decors en opvallende kostuums.

 

Enkele bekende performers in de jaren ’20, ’30 en ’40: Josephine Baker (foto), Sally Rand, Gypsy Rose Lee, Lili St. Cyr

 

Door de opkomst van de porno-industrie in de jaren 1960 verminderde de burlesque scene spectaculair. Mensen waren minder enthousiast om een ticket te kopen voor een podium met dames die net niet naakt zijn, als ze volledig naakt kunnen zien op video of op tv in de late uren. Beetje bij beetje geraakte de burlesque scene terug in het onbekende. Onbekend werd onbemind…

 

Dansers van de jaren ’50 en ’60: April March (was in 2014 op de burlesque hall of fame te zien), Blaze Starr, Tempest Storm (foto)

 

 

Rond 1990 kunnen we spreken van een heropleving van de burlesque van weleer, de zogenaamde ‘neo-burlesque’. Tegenwoordig heb je veel verschillende invullingen van het woord burlesque, gaande van cabaret en variété-achtige shows met satire en spot, tot een visueel spektakel met extravagante, oogstrelende glitter-en-glamour showgirlroutines. Zo heb je de Classic American burlesque zoals in de jaren ’20 met striptease, zang, circuselementen, grote verenwaaiers, pluche boa’s en vooral veel vrouwelijk bloot op het eind van een nummer. Eén van de bekendste hedendaagse burlesque stripteuses is de beeldschone Dita Von Teese.

Hiernaast is er ook de showgirl, glitter-and-glamour pin-up burlesque, eveneens met grote verenwaaiers, pluche boa’s en stripelementen, maar waarbij de focus meer op “tease” ligt dan de “strip”. Deze stijl verwijst terug naar de burlesque van de begindagen met full shows, grote props, extravagante kostuums en sporadische striptease. Denk maar aan de film ‘Burlesque’ met Christina Aguilera en Cher.

 

Een andere burlesquestroming is een eerder underground scene met absurde slapstick acts, gothic, fetish en horrorthema’s.

 

Enkele hedendaagse Burlesque iconen: Catherine D’Lish, Ditta Von Teese (foto), Dirty Martini

 

Wil je zelf de prachtige kunstvorm Burlesque leren? Schrijf je dan in voor onze Burlesque lessen of workshops.
Meer interesse in het kijken naar prachtige dansende dames in dito kostuums? Kom dan genieten van een Sinners Dollhouse Burlesque show!

Boylesque

Boylesque is de mannelijke versie van Burlesque en kan omschreven worden als strippen met een verhaal. Aangezien een man slechts één hotspot heeft, in tegenstelling tot een vrouw met twee, is volledige naaktheid (zelfs als er niets te zien is) belangrijker. Weinig mensen zijn immers gechoqueerd bij het zien van een ontblote mannelijke borstkas.

Boylesque is ontstaan een aantal jaren na de vrouwelijk variant Burlesque, rond 1880. Echter, net zoals bij Burlesque, was er reeds eeuwen ervoor een voorloper van boylesque namelijk cross-dressing and drag. Denk hierbij aan de uitsluitend mannelijke acteurs die in Griekse theaterstukken eveneens de vrouwelijke rollen op zich namen.

 

De eerste mannelijke Burlesque ster was Henry Dixey. Hij trad meer dan 1000 keer in zijn komedie tableaux act ‘Adonis’ in de jaren 1880. Het aanblik van zijn gespierde kuiten in witte panty’s kreeg Victoriaanse vrouwen in zwijm. Dixey definieert de categorie ‘de perfecte gentleman’ binnen Boylesque.

De tweede belangrijkste mannelijke burleske ster was Eugene Sandow die de ‘mens als dier’ categorie van mannelijke Burlesque definieerde. Sandow was zeer beroemd en trad naakt op met een vijgenblad. Hij werd zo populair dat bijna elke vrouw van die periode een foto van hem in haar boudoir had. Hij is nu ook gekend als “father of modern bodybuilding”

Alle mannelijke burleske stamt af van deze twee performers.

 

Het bleef erg populair in Amerika tot de jaren 1920. Door de depressie ging de scene underground. Tegelijkertijd groeide de populariteit in de theaters van Berlijn en Parijs. In de late jaren 1940 keerde Boylesque in volle glorie terug naar de Amerikaanse podia.

De eerste gelicencieerde stripclub in amerika was de Tom Kat rond 1960. De term boylesque dook toen voor het eerst op in Hollywood.

Burlesque kreeg een dip in populariteit na 1960 en zo ook Boylesque. De stijl kwam terug enkele jaren later dan Burlesque (eerder eind 1990) door Tigger!, strippend in Burlesque stijl in het gezelschap van Julie Atlas Muz en Dirty Martini.

 

Bronnen:

http://www.burlesquehall.com/boylesque-in-a-nutshell/
http://operetta-research-center.org/boylesque-meet-mr-henry-e-dixey/
https://en.wikipedia.org/wiki/Eugen_Sandow
https://www.huffingtonpost.com/entry/boy-oh-boy-lesque_us_57629f2ee4b02081542fcb5d
https://www.huffingtonpost.co.uk/barbara-brownie/boylesque-gender-construc_b_13429970.html

 

Wil je zelf de prachtige kunstvorm Boylesque leren? Schrijf je dan in voor onze Boylesque lessen of workshops.